ChatGPT haalt zijn antwoorden uit twee soorten informatie: wat het model tijdens de training heeft geleerd, en wat het op het moment van je vraag op het web opzoekt. OpenAI noemt voor de training drie bronnen: informatie die openbaar op internet staat, informatie via samenwerking met derden, en informatie van gebruikers, trainers en onderzoekers. Dat stond op 15 november 2026 in het helpcentrumartikel over hoe ChatGPT en de basismodellen worden ontwikkeld. Welk bedrijf in een antwoord komt, maakt OpenAI niet bekend als ranglijst.
Twee soorten informatie: training en zoeken
Tijdens de training leert het model patronen in grote hoeveelheden tekst en andere content. OpenAI beschrijft dat het model verbanden analyseert, bijvoorbeeld hoe woorden in een bepaalde context samen voorkomen, en daarna het meest waarschijnlijke volgende woord voorspelt. Omdat er meerdere aannemelijke vervolgen mogelijk zijn, speelt toeval een rol. Dezelfde vraag kan op verschillende momenten een ander antwoord geven. Dat schrijft OpenAI zelf, en het is een reden om één screenshot niet als bewijs te behandelen.
Daarnaast kan ChatGPT het web doorzoeken als actuele informatie nuttig is voor het antwoord. In het helpcentrumartikel Het web doorzoeken met ChatGPT staat dat zoeken automatisch kan starten, en dat je het ook handmatig kunt aanzetten. Antwoorden waarvoor is gezocht, kunnen bronvermeldingen bevatten. Die bronnen kunnen volgens OpenAI onvolledig, verouderd of onjuist zijn. Je wordt geadviseerd de aangehaalde bron zelf te openen.
Waar komt de trainingsdata vandaan?
In het artikel Hoe ChatGPT en onze basismodellen worden ontwikkeld somt OpenAI drie hoofdbrokken op. De eerste is informatie die openbaar beschikbaar is op internet. De tweede is informatie waartoe OpenAI toegang krijgt via samenwerking met derden. De derde is informatie die gebruikers, menselijke trainers en onderzoekers aanleveren of genereren. OpenAI zegt niet welke sites precies in de trainingsset zitten, en publiceert geen lijst met Nederlandse bedrijvengidsen die “zwaar” zouden meewegen.
Wat daaruit volgt is beperkt, maar bruikbaar. Een bedrijf dat nergens openbaar en feitelijk beschreven staat, heeft in die trainingslaag weinig om op te steunen. Een bedrijf dat op meerdere onafhankelijke plekken hetzelfde profiel heeft, heeft meer materiaal. Hoe zwaar dat exact telt, is niet bekend. Het is een logische ondergrens, geen rankingformule.
Wanneer zoekt ChatGPT op het web?
OpenAI schrijft dat ChatGPT automatisch op het web kan zoeken wanneer actuele informatie nuttig is. Je kunt zoeken ook zelf starten, via het toolsmenu of door in het berichtveld naar de zoekfunctie te gaan. Zoeken op het web is beschikbaar in de gratis versie en in betaalde abonnementen, en ook voor mensen die niet zijn ingelogd, volgens hetzelfde helpcentrumartikel. Voor zoekopdrachten gelden de gebruikslimieten van het abonnement.
Om relevante antwoorden te geven, werkt ChatGPT Search volgens OpenAI soms samen met andere zoekproviders. Het systeem kan je vraag herschrijven tot een of meer gerichte zoekopdrachten die naar die providers gaan. OpenAI linkt daarbij onder meer naar de privacyverklaring van Microsoft. Dat is niet hetzelfde als de stelling dat ChatGPT “gewoon Bing is”. Die formulering staat niet in de nagekeken OpenAI-tekst, en hoort er dus ook niet in deze uitleg.
Hoe controleren bronnen in een antwoord?
Bij een zoekantwoord kun je een bronvermelding aanklikken. Op de desktopwebsite kun je volgens OpenAI ook over een bron zweven voor een voorbeeld, en via Bronnen de aangehaalde links bekijken. OpenAI zegt er meteen bij dat zoekresultaten en bronvermeldingen onvolledig, verouderd of onjuist kunnen zijn. Controleer de publicatie- of wijzigingsdatum, en gebruik een gezaghebbende bron als nauwkeurigheid belangrijk is.
Voor jou als bedrijf is dat een meetpunt, geen garantie. Word je in de bronnenlijst genoemd, dan heeft het systeem op dat moment iets van of over jou gevonden. Ontbreek je, dan zegt één antwoord nog weinig. Herhaal dezelfde klantvraag op verschillende momenten, noteer het model, de prompt, de datum en de bronnen, en kijk of er een patroon ontstaat. Hoe je dat herhaalbaar maakt, staat op de pagina over AI-zichtbaarheid meten.
Training en zoeken hebben verschillende crawlers
OpenAI onderscheidt in de documentatie over crawlers onder meer GPTBot en OAI-SearchBot. GPTBot haalt content op die gebruikt kan worden voor de training van de basismodellen. Wie GPTBot weigert in robots.txt, geeft aan dat de inhoud niet voor die training gebruikt moet worden. OAI-SearchBot is bedoeld om websites in de zoekresultaten van ChatGPT te tonen. Sites die OAI-SearchBot weigeren, verschijnen volgens OpenAI niet in de zoekantwoorden, al kunnen ze nog als navigatielink getoond worden.
Die twee instellingen zijn onafhankelijk. Je kunt zoeken toestaan en training weigeren, of omgekeerd. OpenAI merkt op dat het bij sites die beide bots toelaten resultaten van één crawl voor beide doelen kan gebruiken, om dubbel crawlwerk te vermijden. Voor zoekresultaten kan het volgens dezelfde documentatie ongeveer 24 uur duren voordat een wijziging in robots.txt is verwerkt. Hoe je crawlers toelaat of blokkeert, is uitgewerkt in het stuk over GPTBot en robots.txt.
Wat OpenAI niet openbaar maakt
OpenAI publiceert geen lijst met factoren die bepalen welk bedrijf in een antwoord komt, en geen termijn waarop een nieuwe pagina in training of zoekantwoorden belandt, behalve die ruime 24 uur voor een robots.txt-wijziging bij zoeken. Plaatsing in zoekresultaten is volgens het helpcentrum niet gegarandeerd. ChatGPT rangschikt resultaten aan de hand van meerdere factoren die gebruikers moeten helpen relevante, betrouwbare informatie te vinden. Welke factoren dat zijn, staat er niet bij.
Daarom horen stellige claims als “als je X doet, noemt ChatGPT je binnen Y weken” niet in een serieuze uitleg. Wat je wél kunt doen, is zorgen dat er iets te vinden is: duidelijke pagina’s, consistente bedrijfsgegevens, en vermeldingen buiten je eigen site. Waarom die laatste categorie meetelt als materiaal, lees je bij merkvermeldingen en AI. Hoe je zelf checkt of je überhaupt genoemd wordt, staat in Wordt mijn bedrijf aanbevolen door ChatGPT?.
Wat je als bedrijf wel kunt doen
Begin bij wat OpenAI wél hard maakt. Laat OAI-SearchBot toe als je in zoekantwoorden wilt kunnen verschijnen, en controleer of je hosting of CDN de gepubliceerde IP-reeksen van die bot niet blokkeert. Zorg dat belangrijke pagina’s als gewone HTML te lezen zijn, met een helder antwoord op de vragen die klanten stellen. Houd bedrijfsnaam, adres, diensten en werkgebied overal hetzelfde, zodat een zoekantwoord niet twee versies van jou hoeft te kiezen.
Bouw daarnaast bronnen buiten je eigen domein: vakmedia, een branchevereniging, een serieus overzicht, reviews met inhoud. Dat is geen officiële rankingfactor. Het is wel de enige manier om het systeem meer te geven dan één marketingtekst. Vertrouwen en herkenbaarheid spelen in AI-antwoorden een rol die we eerder hebben beschreven bij E-E-A-T en AI-zoekmachines. Beloven dat je daarna in elk antwoord staat, kan niemand hard maken. OpenAI doet dat zelf ook niet.
Veelgestelde vragen
Gebruikt ChatGPT alleen zijn trainingsdata?
Nee. OpenAI beschrijft zowel training als webzoeken. Bij vragen waar actuele informatie nodig is, kan ChatGPT op het web zoeken en bronnen tonen. Bij andere vragen kan het teruggrijpen op wat het tijdens de training heeft geleerd. In de praktijk zie je vaak een mix, en die mix is niet in elk gesprek hetzelfde.
Gebruikt ChatGPT Bing?
OpenAI schrijft dat ChatGPT Search soms samenwerkt met andere zoekproviders en linkt onder meer naar het privacybeleid van Microsoft. In de nagekeken hulppagina staat niet dat de zoekindex van ChatGPT gelijk is aan Bing. Die verkorting laten we daarom weg.
Als ik mijn site openzet voor OAI-SearchBot, word ik dan genoemd?
Nee, dat is geen garantie. OpenAI zegt dat plaatsing niet gegarandeerd is. OAI-SearchBot toelaten is een voorwaarde om in zoekantwoorden in aanmerking te komen, geen ticket naar een vermelding.
Is één antwoord in ChatGPT bewijs?
Nee. OpenAI legt uit dat toeval inherent is aan hoe het model een zin afmaakt, en dat zoekbronnen onjuist of onvolledig kunnen zijn. Herhaal de vraag, wissel moment en formulering, en kijk naar het patroon en de bronnen.



